O Uczelni

Uniwersytet Jagielloński posiada unikatową w Polsce strukturę. Wśród 15 wydziałów znajdują się trzy tworzące Collegium Medicum: Lekarski z Oddziałem Stomatologii, Farmaceutyczny i Ochrony Zdrowia. Oddzielone 1 stycznia 1950 roku wzorem sowieckim od Uniwersytetu wróciły one do swojej Alma Mater w 1993 roku. Był to do niedawna jedyny Uniwersytet polski posiadający wydziały medyczne, obecnie posiada je także Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Uniwersytet Jagielloński kształci na każdym z trzech stopni studiów: licencjackim, magisterskim i doktoranckim zgodnie z zasadami Procesu Bolońskiego. Studiować można na stu kilkudziesięciu kierunkach i specjalnościach studiów w języku polskim, a także w języku angielskim na kilkunastu kierunkach. Na wszystkich kierunkach i specjalnościach wprowadzono europejski system punktów kredytowych (ECTS), umożliwiający bezproblemowe łączenie studiów na UJ ze studiami w innych krajach europejskich. Przyczynia się to wraz z rozwijaniem współpracy z szeregiem uczelni na całym świecie do intensyfikacji mobilności studentów.

Coraz częstsze są studia i stałe wykłady w językach obcych oraz wykłady uczonych zagranicznych włączone do programu studiów, np. z zakresu matematyki na Wydziale Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej, w ramach Szkoły Praw Obcych (niemieckiego, amerykańskiego i francuskiego) na Wydziale Prawa i Administracji lub Szkoły Medycznej dla Obcokrajowców UJ. Zreformowano nauczanie języków obcych tworząc Jagiellońskie Centrum Językowe. Studenci UJ mają kończyć studia ze znajomością dwóch języków obcych, na co najmniej średnim poziomie. Warto wspomnieć tu, że uruchomiono lektorat z języka angielskiego dla studentów niewidomych i niedowidzących. Zajęcia prowadzone przez lektora przeszkolonego w Anglii uwzględniają specyfikę pracy ze studentami niepełnosprawnymi.

Bezproblemowo przebiega proces akredytacji poszczególnych kierunków przez Państwową Komisję Akredytacyjną i Uniwersytecką Komisję Akredytacyjną. Uniwersytet posiada także akredytację Departamentu Edukacji USA. Wysoki poziom studiów na UJ znajduje odzwierciedlenie w postaci uzyskiwania przez jego studentów w corocznym ogólnopolskim konkursie ponad 10% stypendiów ministerialnych oraz wygrywaniu międzynarodowych konkursów. Arkadiusz Pawlik, Bartłomiej Walczak i Paweł Walter, studenci Wydziału Matematyki i Informatyki UJ, pod opieką prof. Pawła Idziaka oraz Macieja Żenczykowskiego zajęli II miejsce w 30. Akademickich Mistrzostwach Świata w Programowaniu Zespołowym. Finał mistrzostw odbył się 12 kwietnia 2006 roku w San Antonio w Teksasie. Natomiast w 2005 r. na zawodach matematycznych dla studentów z Europy Środkowej w Ostrawie (15th Annual Vojtech Jarnik International Mathematical Competition) w kategorii studentów lat młodszych reprezentant UJ Paweł Januszewski zajął I miejsce, a w kategorii studentów lat starszych reprezentant UJ Jakub Byszewski zajął III miejsce. Studenci matematyki Uniwersytetu Jagiellońskiego: Mateusz Michałek, Tomasz Warszawski, Paweł Januszewski i Michał Lasoń wygrali drużynowo ogólnoświatowe XIV Międzynarodowe Studenckie Zawody Matematyczne. Zawody zorganizowane zostały w tym roku w Odessie na Ukrainie, startowali w nich reprezentanci uczelni wyższych z całego świata. Indywidualnie, najlepszy spośród studentów UJ, Mateusz Michałek uzyskał piąty wynik. Zaowocowało to przyznaniem mu tzw. Grand First Prize nagrody takie otrzymało pięciu uczestników Zawodów. Wszyscy pozostali reprezentanci UJ zdobyli Nagrody Pierwszego Stopnia (First Prize). Absolwenci Szkoły Medycznej dla Obcokrajowców, wywodzący się w większości z Norwegii, co roku zajmują czołowe lokaty na organizowanych w tym kraju egzaminach dopuszczających absolwentów medycyny do wykonywania zawodu lekarza. Nic dziwnego, że absolwenci Uniwersytetu dobrze radzą sobie na rynku pracy, także poza granicami kraju. Pomocą w przygotowaniu do rywalizacji o pracę służy im Biuro Karier UJ, wspierane m.in. przez Centrum Innowacji Transferu Technologii i Rozwoju Uniwersytetu. W ramach organizowanych przez te jednostki szkoleń nie tylko przygotowują się do udziału w konkursach na posady oferowane przez pracodawców, ale także poznają zasady i możliwości rozwijania własnych firm.

O poziomie naukowym Uniwersytetu świadczy fakt, że prawie wszystkie wydziały otrzymywały w ramach parametryzacji jednostek naukowych w kraju pierwszą kategorię, czyli najwyższą, w oficjalnym rankingu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Młodzi pracownicy nauki i doktoranci z UJ uzyskują, co roku ponad 10% prestiżowych stypendiów przyznawanych przez Fundację na Rzecz Nauki Polskiej w uznaniu poziomu ich badań naukowych. Naukowcy z UJ skutecznie rywalizują o granty z europejskich programów badawczych, na Uniwersytecie działa m.in. kilka Europejskich Centrów Doskonałości. Tryumfy święcą nauki medyczne, zwłaszcza kardiologia i kardiochirurgia. Prof. dr hab. Edward Malec otrzymał w Monte Carlo prestiżową główną nagrodę Europejskiego Kongresu Kardiochirurgów i Torakochirurgów. Uhonorowano go za opracowane przez jego zespół metody operowania i postępowania pooperacyjnego w kardiochirurgii dziecięcej. W 2005 r. w Klinice Chirurgii Serca, Naczyń i Transplantologii Instytutu Kardiologii CM UJ pod kierownictwem prof. Jerzego Sadowskiego, szefa tej kliniki, przeprowadzono pierwszą na świecie operację wszczepienia nowej zastawki biologicznej z ońskiego worka osierdziowego, której model opracowali dwaj kardiochirurdzy z Los Angeles. O uznaniu dla kardiologów uniwersyteckich świadczy fakt, że II Klinika Kardiologii UJ często jest proszona o organizację transmisji na żywo z dokonywanych w niej operacji na międzynarodowe kongresy kardiologiczne. 15 grudnia 2005 w Uniwersyteckim Szpitalu Dziecięcym w Krakowie miała miejsce prekursorska w Polsce operacja rekonstrukcji skóry twarzy 9-letniej Angeliki, która w marcu tego roku uległa tragicznemu poparzeniu. W wyniku wypadku 70% ciała dziecka uległo poparzeniu. Zespół lekarzy pod kierunkiem doc. Jacka Puchały z Kliniki Chirurgii Dziecięcej CM UJ wszczepił Angelice, tzw. integrę sztuczną skórę, która później będzie częściowo zastąpiona przeszczepami ze zdrowej tkanki pobranej od dziewczynki.

Doskonale rozwija się także biotechnologia, biofizyka i biochemia. śród najczęściej cytowanych polskich badaczy w ostatnich pięciu latach są: prof. Jan Potempa (Zakład Mikrobiologii), prof. Tadeusz Sarna (Zakład Biofizyki), dr hab. Józef Dulak (Zakład Biotechnologii Medycznej), dr hab. Alicja Józkowicz (Zakład Biotechnologii Medycznej). Zespół dr. hab. Józefa Dulaka odkrył nowe mechanizmy odpowiedzialne za powstawanie naczyń krwionośnych i odporności komórek na działanie stresu. Poznanie tych zjawisk pozwala na poszukiwanie nowych sposobów terapii nowotworów. Również m.in. w Instytucie Zoologii opracowano metodę stosowania autologicznych komórek podścieliska szpikowego w terapii stawów rzekomych oraz w trudno gojących się złamaniach, co dało dobre rezultaty całkowitego i przyspieszonego gojenia.

Wśród licznych osiągnięć fizyków można wspomnieć to, że prof. dr hab. Maciej A. Nowak z Instytutu Fizyki w swoich publikacjach (napisanych z zagranicznymi współpracownikami) ponad 10 lat przed odkryciem nowej rodziny hadronów zbudowanych z kwarku c i antykwarku s (ogłoszenie o odkryciu w kwietniu i maju 2003) przewidział istnienie i właściwości nowoodkrytych cząstek. (dokonali interpretacji teoretycznej nowej rodziny hadronów).

Utrzymuje się silna pozycja nauk humanistycznych i społecznych. Wśród licznych publikacji wyróżnia się nowa seria poświęcona Historii Polski oraz kolejne tomy Dziejów Krakowa. W 2006 roku w konkursie na subsydia profesorskie z Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej wśród dwunastu laureatów pięciu reprezentuje Uniwersytet Jagielloński. Wspaniałym sukcesem zakończyła się wyprawa badawcza młodych archeologów z UJ do Gwatemali. W 2006 roku odkryli oni na terenie Nakum ośrodka kultury Majów nie splądrowany grobowiec władcy, a w nim m.in. jadeitowy pektorał. Sukces jest tym większy, że to pierwszy w pełni samodzielny archeologiczny projekt polski realizowany na ziemiach Majów.

Stary, omszały wielowiekową tradycją Uniwersytet Jagielloński jest równocześnie młodą, bardzo nowatorską uczelnią. Powstaje wielki i nowoczesny kampus, zwany III Kampusem, między Zakrzówkiem a Pychowicami, w odległości zaledwie 4 km od centrum. W 1999 roku otwarto w nim Centrum Badań Przyrodniczych UJ, w 2002 r. oddano do użytku z najnowocześniejszą w Polsce infrastrukturą naukowo-technologiczną gmach Instytutu Biologii Molekularnej i Biotechnologii oraz Instytutu Ochrony Środowiska. W 2005 roku otwarto gmach Instytutu Geografii i Gospodarki Przestrzennej. Rozbudowywana i modernizowana jest infrastruktura w ścisłym centrum Krakowa, w 2005 r. oddano do użytku Auditorium Maximum zespół sal wykładowych i pierwsze prawdziwe Centrum Kongresowe w Krakowie (budowa dofinansowana ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Działania 1.3.1. na kwotę 29,323,200 PLN). Dzięki temu UJ gości szereg międzynarodowych konferencji i kongresów, m.in. po raz pierwszy w Polsce i drugi w Europie środkowej zorganizowano w Krakowie Doroczną Konferencję Europejskiego Stowarzyszenia dla Kształcenia Międzynarodowego (European Association for International Education EAIE) w 2005 r. Spółka Jagiellońskie Centrum Innowacji Sp. z o.o. (JCI), powołana przez Uniwersytet Jagielloński, pozyskała 40 milionów złotych z Funduszy Strukturalnych (SPO-WKP) na realizację projektu Utworzenia Parku i Inkubatora Technologii wyspecjalizowanego w dziedzinie Nauk Przyrodniczych (Life-Science). Projekt JCI to pierwsze tego typu przedsięwzięcie w Europie Środkowej, skierowane na tworzenie i rozwój przedsiębiorstw hitech w sektorach biotechnologii i biomedycyny oraz na rozwój i komercyjne wdrożenia bioproduktów we współpracy z przemysłem. Inkubator uruchomiono w maju 2006 roku. Systematycznie rozwija się zainicjowany przez UJ Krakowski Park Technologiczny, który przyciągnął już szereg wiodących firm, w tym m.in. Motorolę. Trwa budowa dalszych gmachów dla wydziałów przyrodniczych i nauk ścisłych, a nadto dla Wydziału Zarządzania i Komunikacji Społecznej. W dalszym ciągu rozwijana jest informatyzacja uczelni, m.in. uruchomiono program USOS (Uniwersytecki System Obsługi Studiów) i zaczęto wydawać studentom legitymacje elektroniczne. Siedzibą rektora i dziekanów jest Collegium Novum, wybudowane w 1887 roku, położone przy Plantach, wśród innych budynków uniwersyteckich, tworzących krakowską "Quartier Latin". Najcenniejszym z nich jest Collegium Maius, pierwsze kolegium profesorów (od 1400 r.), a w XIX i na początku XX w. siedziba Biblioteki Jagiellońskiej. Mieszczące się tam unikatowe Muzeum UJ, z wyjątkowej rangi kolekcją starych instrumentów naukowych, pamiątek uniwersyteckich i galerią portretów profesorów, jedyną w Polsce stałą wystawą interaktywną, przypomina, że Uniwersytet Jagielloński jest najstarszą polską instytucją, nieprzerwanie istniejącą, mimo wszelkich katastrof politycznych Polski.

 

Uniwersytet w liczbach

Liczba studentów (w tym studenci Collegium Medicum)

Stan na 31 grudnia 2007
ogółem: 45 908 (6 025)

studia stacjonarne: 29 810 (4 247)
studia niestacjonarne: 16 098 (1 778)

studia doktoranckie: 2 109 (216)

Liczba prowadzonych kierunków i specjalności

kierunków 48
specjalności 93

Liczba pracowników (w tym Collegium Medicum)

Stan na 31 grudnia 2007
ogółem: 6 847 (2 267)
nauczycieli akademickich: 3 657 (1 231)
profesorów tytularnych: 496 (116)
doktorów habilitowanych: 514 (100)

Podstawowe jednostki uczelni i ocena ich działalności przez MNiSW (w roku 2006)

Wydział Prawa i Administracji 1
Wydział Lekarski 1
Wydział Farmaceutyczny z Oddziałem Analityki Medycznej 1
Wydział Ochrony Zdrowia 1
Wydział Filozoficzny 1
Wydział Historyczny 1
Wydział Filologiczny wraz z Wydziałem Polonistyki 1
Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej 1
Wydział Matematyki i Informatyki 1
Wydział Chemii 1
Wydział Biologii i Nauk o Ziemi w zakresie Nauk Biologicznych 1
Wydział Biologii i Nauk o Ziemi w zakresie Nauk o Ziemi 2
Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej 1
Wydział Studiów Międzynarodowych i Politycznych 1
Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii 1

Biblioteka Jagiellońska 5
Środowiskowe Laboratorium Analiz Fizykochemicznych i Badań Strukturalnych 1

Kryteria oceny parametrycznej

Ocena parametryczna jednostek dokonywana jest, co cztery lata, a zasady jej przeprowadzenia określone zostały w "Rozporządzeniu Ministra Nauki i Informatyzacji z dnia 4 sierpnia 2005 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania i rozliczania środków finansowych na naukę":
"(...)

§7. ... 1. Przy przyznawaniu środków finansowych jednostkom naukowym uwzględnia się ocenę dotychczasowej działalności tych jednostek określoną za pomocą kategorii jednostki naukowej w skali od 1 do 5.
(...)
3. Przy ocenie jednostki naukowej uwzględnia się następujące kryteria:
1) w zakresie aktywności jednostki naukowej:
a) rozwój kadry naukowej,
b) posiadanie uprawnień do nadawania stopni naukowych,
c) posiadanie laboratoriów z akredytacją Polskiego Centrum Akredytacji lub inną równorzędną, posiadanie systemów jakości,
d) liczbę zrealizowanych projektów badawczych, projektów celowych oraz projektów objętych programami międzynarodowymi,
e) szczególne osiągnięcia, w tym nagrody i wyróżnienia;
2) w zakresie wyników działalności naukowej:
a) publikacje recenzowane autorstwa pracowników jednostki naukowej,
b) monografie naukowe i podręczniki akademickie autorstwa pracowników jednostki naukowej;
3) w zakresie zastosowań praktycznych wyników badań naukowych i prac rozwojowych:
a) nowe technologie, materiały, wyroby, systemy, usługi i metody,
b) wdrożenia,
c) patenty, prawa ochronne na wzory użytkowe.
4. Ocena jednostki ma charakter parametryczny i jest dokonywana przy uwzględnieniu:
1) liczby punktów przypisanych poszczególnym rodzajom aktywności jednostki naukowej, wyników działalności naukowej oraz zastosowań praktycznych wyników badań naukowych i prac rozwojowych;
2) liczby punktów przypisanych wybranym czasopismom, których wykaz jest ogłaszany w formie komunikatu w dzienniku urzędowym Ministra oraz na stronie internetowej ministerstwa;
3) najważniejszych publikacji i monografii z okresu ostatnich 4 lat - ich liczba nie może być większa niż 2 N, gdzie N jest liczbą osób zatrudnionych w jednostce przy prowadzeniu badań naukowych lub prac rozwojowych.

§8. 1. Komisja Badań na Rzecz Rozwoju Nauki Rady Nauki dokonuje oceny wszystkich jednostek naukowych w zakresie wyników działalności naukowej.
2. Komisja Badań na Rzecz Rozwoju Gospodarki Rady Nauki dokonuje oceny wszystkich jednostek naukowych w zakresie zastosowań praktycznych wykonanych badań naukowych i prac rozwojowych.
3. Właściwa komisja Rady Nauki, wskazana na podstawie § 4 ust. 1, dokonuje oceny jednostek naukowych w zakresie aktywności jednostki naukowej oraz dokonuje łącznej oceny jednostek naukowych na podstawie oceny własnej oraz oceny otrzymanej od drugiej komisji.
4. Wyniki oceny, w odniesieniu do poszczególnych jej zakresów określonych w ust. 3, przedstawia się za pomocą wskaźników efektywności, rozumianych jako stosunek liczby punktów uzyskanych przez jednostkę naukową do liczby osób uczestniczących w badaniach naukowych lub pracach rozwojowych prowadzonych w tej jednostce.
5. Minister, po zasięgnięciu opinii Komitetu Polityki Naukowej i Naukowo-Technicznej Rady Nauki, ustala:
1) grupy jednostek jednorodnych ze względu na dziedzinę lub dziedziny badań;
2) wagi ocen dla poszczególnych zakresów ocen określonych w ust. 3 w odniesieniu do grup jednostek jednorodnych.
6. Kategorię jednostki naukowej ustala się na podstawie końcowego wskaźnika efektywności jednostki wyliczonego w karcie oceny jednostki naukowej, uwzględniającego wartości wag ustalonych na podstawie ust. 5 punkt 2 dla grup jednostek jednorodnych.
7. Minister zatwierdza kategorię jednostki naukowej ustaloną przez właściwą komisję Rady Nauki lub zarządza dokonanie dodatkowej oceny jednostki w jej siedzibie przez zespół powołany w tym celu.
8. Wyniki dodatkowej oceny przekazywane są właściwej komisji Rady Nauki w celu sporządzenia ponownej oceny danej jednostki naukowej.
9. Dla nowo utworzonej jednostki naukowej Minister ustala kategorię 3 do czasu dokonania oceny tej jednostki zgodnie z przepisami rozporządzenia.
10. Dla jednostki naukowej utworzonej w wyniku połączenia jednostek naukowych Minister ustala kategorię najwyższą z ustalonych dla jednostek podlegających łączeniu.
11. Jednostki naukowe utworzone w wyniku podziału jednostki naukowej zachowują kategorię ustaloną dla jednostki podlegającej podziałowi.
(...) "

 

 

Urząd Rektora

Założone przez Kazimierza Wielkiego w 1364 r. Studium Generale wzorowane było na uniwersytetach w Bolonii i Padwie, gdzie rektorzy wybierani byli spośród studentów. To oni właśnie byli pierwszymi, nieznanymi nam rektorami. Po odnowieniu Akademii zmiany w statucie upodobniły uczelnię do uniwersytetu paryskiego, gdzie rektor był wybierany spośród profesorów.

W latach 1400 - 1419 rektora wybierano wiosną - na cały rok.

Od roku 1419 aż do r. 1778 rektorów wybierano na każdy semestr. Wybory odbywały się dwukrotnie w ciągu roku: wiosną, na świętych Wojciecha i Jerzego oraz jesienią, na św. Gawła.

Od XVI wieku utrwaliła się zasada, że rektor wybrany na jeden semestr pełnił swój urząd przez trzy kolejne półrocza, ale od tej zasady wielokrotnie odstępowano.

Od 1778 roku rektora wybierano na jednoroczne kadencje, a od roku 1783, po reformie kołłątajowskiej - aż do końca istnienia I Rzeczypospolitej - rektor był mianowany przez Komisję Edukacji Narodowej. Po upadku suwerenności rektora mianowały władze austriackie; rektor był także mianowany w okresie Księstwa Warszawskiego (1809-1814).

Po roku 1821 urząd rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego (nazwę przyjęto oficjalnie w r. 1818) stracił na znaczeniu na rzecz mianowanych kuratorów i przedstawicieli państw zaborczych w Wolnym Mieście Krakowie.

Statut wprowadzony w r. 1833 wprowadzał mianowanie rektora na kadencje dwuletnie.

W okresie autonomii galicyjskiej utrwalił się zwyczaj - zadekretowany ustawą z 1873 r. - wybierania rektora co roku spośród przedstawicieli istniejących wówczas czterech wydziałów na okres jednego roku. Taki system istniał bez większych zmian także w okresie II Rzeczypospolitej.

W okresie okupacji władze Uniwersytetu działały w podziemiu a obowiązki rektora sprawował prof. Władysław Szafer.

Po drugiej wojnie światowej, aż do końca lat 40-tych Uniwersytet posiadał ograniczoną autonomię a rektorzy byli wybierani. Po zakończeniu kadencji rektorskiej Teodora Marchlewskiego (1956) rektora wybierał senat, a następnie mianowały (!) państwowe władze szkolne. Od 1981 r. rektor jest wybierany w wyborach wielostopniowych na trzyletnią kadencję.

Pełnienie urzędu nie bez racji uważane było za zaszczyt. Rektor był zwierzchnikiem całego uniwersytetu. Posiadał dawniej władzę sadowniczą nad doktorami, magistrami, bakałarzami i studentami, słowem nad całą społecznością akademicką. Jego jurysdykcji nie podlegały tylko ciężkie przestępstwa kryminalne. Dbał także, by statuty uniwersyteckie nie były naruszane. Oprócz funkcji sądowniczej rektor sprawował także władzę administracyjną i reprezentował uniwersytet na zewnątrz.

Historia urzędu rektorskiego skupia w sobie, niczym w zwierciadle losy uniwersyteckiej suwerenności w dobrych i złych czasach uczelni. Ukazuje ona , jak wiele zależało od osobowości, inteligencji i odwagi podniesionych do tej godności profesorów oraz - jak wiele dzisiejszej chwały zawdzięcza Uniwersytet tym, którzy z rozwagą spoglądali wprzód ponad głowami swoich podopiecznych.

 

Wydziały i Inne jednostki

Wydziały

Wydział Prawa i Administracji
Wydział Lekarski
Wydział Farmaceutyczny
Wydział Nauk o Zdrowiu
Wydział Filozoficzny
Wydział Historyczny
Wydział Filologiczny
Wydział Polonistyki
Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej
Wydział Matematyki i Informatyki
Wydział Chemii
Wydział Biologii i Nauk o Ziemi
Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej
Wydział Studiów Międzynarodowych i Politycznych
Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii
Jednostki poza- i międzywydziałowe

Biuro Karier

Centrum Zdalnego Nauczania
Jagiellońskie Centrum Językowe
Medyczne Centrum Kształcenia Podyplomowego UJ
Międzywydziałowe Indywidualne Studia Humanistyczne
Studium Pedagogiczne
Studium Wychowania Fizycznego i Sportu
Wszechnica Uniwersytetu Jagiellońskiego
Stowarzyszenia i organizacje

Organizacje studenckie

Towarzystwo Asystentów
Związek Nauczycielstwa Polskiego
NSZZ "Solidarność"