1. » kontakt
  2. » oferta
  3. » strona główna

znajdujesz się: studia » studia lublin » katolicki uniwersytet lubelski jana pawla ii
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawla II

Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawla II

Etyka

Wydział Filozofii

Studia stacjonarne wieczorowe zaoczne
licencjackie 0.00 pln
inżynierskie
jednolite magisterskie
magisterskie uzupełniające
podyplomowe
doktoranckie
Ceny za 1 semestr

Historia wydziału

Historia Wydziału Filozofii



Filozofią zajmowano się w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim od początku istnienia tej uczelni. W ramach Wydziału Nauk Humanistycznych funkcjonowała sekcja (grupa) nauk filozoficznych. Poza tym zajęcia z zakresu filozofii prowadzono na innych wydziałach. Czołowymi nauczycielami dyscyplin filozoficznych lub pokrewnych byli: ks. Idzi Radziszewski, ks. Stanisław Domińczak, Bohdan Rutkiewicz, Jacek Woroniecki OP, ks. Józef Pastuszka, Henryk Jakubanis, ks. Antoni Szymański. Statut KUL z 1938 r. przewidywał utworzenie, obok dotychczasowych czterech, nowego wydziału filozoficznego.
Przerwa wojenna spowodowała, że Wydział Filozofii Chrześcijańskiej erygowano dopiero w 1946 r. (uroczyste otwarcie Wydziału miało miejsce 10 XI 1946 r., zajęcia rozpoczęły się kilka dni wcześniej). Zasadniczą rolę w jego organizacji odegrał ks. Józef Pastuszka, pierwszy dziekan. Obok niego głównymi wykładowcami byli: Stefan Swieżawski, ks. Stanisław Adamczyk, ks. Antoni Korcik, gościnnie Stefan Harassek, nieco później Feliks W. Bednarski OP.
Pierwszy okres Wydziału (1946-1949) to okres organizacji i pierwszych promocji doktorskich, wśród nich: ks. Jerzego Ablewicza, ks. Stanisława Kamińskiego, Józefa Majkowskiego SJ, ks. Mariana Kurdziałka, ks. Wacława Eborowicza, ks. Jana Drzazgi. W 1949 r. podzielono Wydział na dwie sekcje: filozofii teoretycznej i filozofii praktycznej. Na tą drugą przeszli pracownicy z zawieszonego wtedy Wydziału Prawa i Nauk Społecznych (Jerzy Kalinowski, Czesław Strzeszewski, Jan Turowski i inni). Do grona nauczających dołączyli: ks. Stanisław Kamiński (1949), ks. Marian Kurdziałek (1950) i doktor Wydziału Teologicznego KUL, dominikanin z Krakowa, Mieczysław A. Krąpiec (1951).
Przybycie ks. Mieczysława Dybowskiego ożywiło zainteresowanie psychologią empiryczną. Studia psychologiczne umieszczone były najpierw na sekcji filozofii teoretycznej, następnie na sekcji filozofii praktycznej. Liczba studentów w latach 1950- 1952 wzrosła z niecałych pięćdziesięciu do ponad tysiąca. Nastały jednak czasy stalinowskie: izolacja od innych ośrodków, trudności z zamieszczaniem publikacji. Ówczesne władze państwowe nakazały niektórym profesorom (m.in. ks. J. Pastuszce, ks. S. Adamczykowi, Cz. Strzeszewskiemu) opuścić Uniwersytet. Dziekanem został Jerzy Kalinowski, uaktywnili się S. Swieżawski, o. M. A. Krąpiec, ks. S. Kamiński, na stałe doszedł ks. Józef Iwanicki, a od 1954 r. ks. Karol Wojtyła.
Trzeci okres Wydziału (1952-1956) to czas znaczących przemian. Mimo zewnętrznych ograniczeń - a może dzięki nim - nastąpiła konsolidacja środowiska, pod jęto różne formy współpracy, prowadzono żywe dyskusje, w które zaangażowani byli zarówno wykładowcy, jak i studenci. Był to czas tworzenia szkoły lubelskiej (jako pierwszy nazwy tej użył ks. Kazimierz Kłósak, który przez kilka lat intensywnie działał na specjalizacji filozofii przyrody). Twórcami jej byli: J. Kalinowski, S. Swieżawski, o. M. A. Krąpiec, do nich dołączył ks. K. Wojtyła i ks. S. Kamiński.

Szkoła lubelska

 

Szkoła lubelska charakteryzowała się pewnym programem współpracy badawczej oraz profilem studiowania filozofii. Studium filozofii winno opierać się na trzech filarach: źródłowej, pogłębionej znajomości dziejów filozofii (zwłaszcza filozofii bytu), rozwiniętej samoświadomości metodologicznej, związanej ze znajomością współczesnych narzędzi logiczno-metodologicznych, realistycznie uprawianej filozofii bytu (metafizyce) w duchu tomizmu egzystencjalnego. ojciec M. A. Krąpiec i S. Swieżawski szli tu za koncepcją Etienne Gilsona. Do tej orientacji dołączył ks. K. Wojtyła, formułując odrębną formę personalizmu w etyce. Specyfiką szkoły lubelskiej, chociaż treściowo jest to szkoła tomistyczna, było i jest akcentowanie doniosłości samoświadomości metodologicznej i rozwijanie badań metodologicznych w powiązaniu ze współczesną logiką. Stąd odnoszenie się do tradycji szkoły lwowsko-warszawskiej. Pewną rolę w tym względzie odegrały powiązania personalne. S. Swieżawski był uczestnikiem ostatnich zajęć uniwersyteckich Kazimierza Twardowskiego i uczniem Kazimierza Ajdukiewicza oraz Romana Ingardena. Wśród nauczycieli ks. Antoniego Korcika był Jan Łukasiewicz. Ks. S. Kamiński miał naukowe kontakty z K. Ajdukiewiczem, Tadeusz Czeżowskim, Jerzym Słupeckim, Andrzejem Mostowskim. Częstym gościem Wydziału była Izydora Dąmbska, laureatka nagrody TN KUL im. ks. I. Radziszewskiego. Również Ludwik Borkowski, późniejszy Kierownik Katedry Logiki, swoje studia rozpoczął we Lwowie. Poza tym istniały kontakty m.in. z Władysławem Tatarkiewiczem i Romanem Ingardenem.
Działanie szkoły zdynamizowało pojawienie się pokolenia nowych uczniów (m.in. Mieczysław Gogacz, Franciszka Wilczek, Antoni B. Stępień, ks. Marian Jaworski, Władysław Stróżewski, ks. Bohdan Bejze, ks. Bronisław Dembowski, Stanisław Majdański, Leon Koj, Witold Marciszewski, Tadeusz Kwiatkowski). Czwarty okres (1957-1981) rozpoczął się zewnętrzną liberalizacją (możliwość wyjazdów zagranicznych, publikacji, rozmaite spotkania dyskusyjne z marksistami, współpraca z PAN), a także powrotem usuniętych z KUL-u profesorów. Istotną rolę w ożywieniu środowiska i kontaktów z innymi ośrodkami odegrały pierwsze Tygodnie Filozoficzne (zawieszone w czasach stalinowskich), organizowane przez Koło Filozoficzne Studentów KUL. Wydział podzielono na cztery specjalizacje (władze nie zgodziły się na nazwanie ich sekcjami): filozofii teoretycznej, filozofii przyrody, filozoficzno-społeczną i filozoficzno-psychologiczną. W 1981 r. dwie ostatnie specjalizacje (jako sekcje) przeszły na Wydział Nauk Społecznych (na Wydziale Filozofii pozostała Katedra Etyki). Na początku tego okresu opuszczają KUL: J. Kalinowski (udaje się od Francji), o. F. W. Bednarski (przenosi się na wiele lat do Rzymu), ks. J. Iwanicki (przechodzi na ATK). Odchodzą: W. Stróżewski (na UJ), L. Koj i T. Kwiatkowski (na UMCS), M. Gogacz (na ATK), a także ks. B. Bejze i inni, w tym liczne grono historyków filozofii. W 1967 r. odchodzi na emeryturę ks. S. Adamczyk. Pojawia się nowe pokolenie uczniów czynnych naukowo: Kazimierz Wójcik, Czesław Wojtkiewicz, ks. Józef Herbut, s. Zofia Zdybicka, ks. Andrzej Wawrzyniak, ks. Tadeusz Styczeń, Jerzy Gałkowski, Jan Czerkawski, Zenon Kałuża i wielu innych. W 1976 r. na emeryturę przechodzi S. Swieżawski. W 1975 (na dziesięć lat) obejmuje katedrę logiki Ludwik Borkowski, dając doniosły impuls badaniom z zakresu logiki formalnej. Uaktywnia się kolejne pokolenie: Stanisław Kiczuk, ks. Andrzej Bronk, Anna I. Buczek, ks. Andrzej Szostek, o. Edward I. Zieliński, ks. bp Stanisław Wielgus, ks. Romuald J. Weksler-Waszkinel, Zdzisław Dywan, Urszula Żegleń.

 

Lata osiemdziesiąte i dziewięćdziesiąte XX w.


Lata osiemdziesiąte i dziewięćdziesiąte przyniosły - podjęte przez nowe pokolenie uczniów - inne problemy badawcze. Również pod wpływem wydarzeń zewnętrznych, politycznych, niektórzy zajęli się tematyką bardziej z pogranicza filozofii społeczeństwa i filozofii kultury - postmodernizm i publicystyka okołofilozoficzna (Piotr Jaroszyński, Henryk Kiereś i inni). Niektórzy zajęli się aktualnymi dyskusjami w ramach filozofii analitycznej i nawiązali bezpośrednie kontakty z przedstawicielami rozmaitych orientacji w ramach tego nurtu (szczególnie Tadeusz Szubka, Piotr Gutowski, Urszula Żegleń, Stanisław Judycki, Paweł Kawalec, Jacek Wojtysiak). Nowe pokolenie koncentruje także swoje zainteresowania na bardziej tradycyjnej problematyce metafizycznej (ks. Andrzej Maryniarczyk, Włodzimierz Dłubacz, ks. Piotr Moskal) lub etycznej (s. Barbara Chyrowicz, Kazimierz Krajewski, ks. Alfred Wierzbicki).
Wraz z powołaniem do istnienia Wydziału Filozofii (1946), erygowano Katedrę Kosmologii. W związku z jej reorganizacją, w roku akademickim 1957/1958, powstała sekcja filozofii przyrody. W 1992 r. sekcja filozofii przyrody została poszerzona o kierunek: ochrona środowiska, a w roku 1996 o kolejny kierunek: matematyka o profilu informatycznym. Dwa ostatnie kierunki stały się podstawą do utworzenia w r. 1997. Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego. W ramach sekcji filozofii przyrody badania z zakresu kosmologii, filozofii nauk przyrodniczych i filozofii biologii zapoczątkowali ks. Kazimierz Kłósak, ks. Stanisław Adamczyk, ks. Stanisław Mazierski, ks. Włodzimierz Sedlak, Teresa Ścibor-Rylska. Aktualnie tę problematykę kontynuują: ks. Zygmunt Hajduk, ks. abp Józef Życiński, Zenon Roskal (w zakresie filozofii nauk przyrodniczych), ks. Józef Turek (kosmologia), Henryk Piersa (filozofia przyrodoznawstwa), ks. Stanisław Zięba, Zbigniew Wróblewski (ekofilozofia), Józef Zon, Marian Wnuk (filozofia biologii, biologia teoretyczna).
Jako szczególny dorobek lubelskiej szkoły filozoficznej można wymienić:

  1. ukształtowanie i rozwijanie oryginalnej postaci tomizmu egzystencjalnego, zwłaszcza w zakresie filozofii bytu i filozofii człowieka (M. A. Krąpiec i jego uczniowie - ks. A. Maryniarczyk, P. Jaroszyński, H. Kiereś, Ks. B. Czupryn, P. Skrzydlewski, P. Gondek, A. Gudaniec, Z. Pańpuch);
  2. pionierskie często badania w zakresie metodologii filozofii i stosowalności logiki do filozofii (ks. S. Kamiński, J. Kalinowski, ks. J. Iwanicki, A. B. Stępień, S. Majdański, ks. J. Herbut, S. Kiczuk, ks. A. Bronk; to podejście kontynuują aktualnie w zakresie logiki: P. Garbacz, M. Lechniak, B. Rej-Czernecka, ks. M. Tkaczyk, a zakresie metodologii P. Kawalec, A. Lekka-Kowalik, M. Walczak, R. Wierzchosławski);
  3. ukształtowanie szkoły mediewistycznej (głównie na seminarium S. Swieżawskiego) i jej rozwijanie przez ks. M. Kurdziałka oraz (do czasu jego odejścia na ATK) M. Gogacza. Badania z zakresu mediewistyki, historii filozofii nowożytnej i dziejów filozofii w Polsce kontynuują uczniowie S. Swieżawskiego i ks. M. Kurdziałka (m.in. J. Czerkawski, K. Wójcik, ks. abp S. Wielgus, o. I.E. Zieliński, ks. M. Ciszewski, Ks. R.J. Weksler-Waszkinel, A. Kijewska, P. Gutowski, ks. S. Janeczek, a także P. Gut, M. Podbielski, M. Komsta. Nadal większość mediewistów w Polsce wywodzi się ze szkoły Swieżawskiego (istotne uzupełnienie samoświadomości historyczno-filozoficznej stanowiły, trwające już od lat pięćdziesiątych, wykłady i badania - wraz z lektoratem sanskrytu - z zakresu filozofii indyjskiej i chińskiej, prowadzone najpierw przez ks. F. Tokarza, następnie przez L. Cyborana, aktualnie kontynuowane przez M.S. Ziębę i P. Sajdka);
  4. kontynuacja (w ramach katedr etyki oraz Instytutu Jana Pawła II) zainicjowanych przez ks. K. Wojtyłę badań antropologicznych i etycznych (ks. T. Styczeń, A. Rodziński, J. Gałkowski, ks. A. Szostek, W. Chudy, s. B. Chyrowicz, ks. A. Wierzbicki, K. Krajewski, M. Czachorowski); K. Wojtyła sformułował pewną wersję personalizmu, która - zarówno od strony metodologicznej, jak i merytorycznej - stanowi połączenie filozofii bytu w duchu tomizmu egzystencjalnego z filozofią podmiotu w duchu klasycznej fenomenologii;
  5. prowadzenie badań z zakresu filozofii religii i metodologii nauk religiologicznych (podejście ze strony metafizyki - s. Z. Zdybicka i jej uczniowie - W. Dłubacz, ks. P. Moskal, podejście ze strony semiotyki i metodologii nauk - ks. A. Bronk, ks. J. Herbut);
  6. utworzenie (drugiego obok krakowskiego) ośrodka badań nad fenomenologią, a zwłaszcza nad filozofią R. Ingardena (A. B. Stępień, S. Judycki, J. Wojtysiak, A. Gut);
  7. rozwijane są też badania z zakresu filozofii społeczeństwa, polityki i prawa (J. Kłos, K. Wroczyński, R. Wierzchosławski, K. Stępień).

Wśród absolwentów Wydziału Filozofii są członkowie Episkopatu, profesorowie uniwersytetów i PAN, liczni pracownicy naukowo-dydaktyczni różnych uczelni, członkowie różnych gremiów i stowarzyszeń naukowych (także zagranicznych), politycy, dziennikarze, wydawcy; wielu podjęło ważne społecznie zawody i funkcje.

Dziekanat

Dziekanat Wydziału Filozofii
Al. Racławickie 14
20-950 Lublin

Godziny przyjęć:
od poniedziałku do piątku 10.00-13.00 (w środy nieczynne)

Numery telefonów:

      telefon     sala
Kierownik Dziekanatu     (081) 4454294     GG-252
Sprawy studenckie     (081) 4454251, 4454295, 4454296     GG-251
Sekretarz kierunku Filozofia     (081) 4454253      

Zobacz też:





» Więcej kryteriów

test